Hàng đông lạnh bị cháy lạnh vì gió thổi thẳng: dấu hiệu trên chính kiện hàng

Trả lời nhanh: Khi hàng đông lạnh bị khô mặt, xỉn màu, có lớp phấn trắng ở đúng mặt quay về phía cửa gió — còn hàng ở giữa khối vẫn bình thường — thì vấn đề gần như chắc chắn không nằm ở nhiệt độ cài đặt. Đó là cháy lạnh do luồng gió khô thổi thẳng vào một mặt suốt hành trình. Dấu hiệu đi kèm dễ kiểm nhất là lớp đá vụn bám dày mặt trong bao bì của đúng những kiện đó. Xử lý nằm ở cách xếp hàng, không ở bảng điều khiển.

Nhìn vào đâu để phân biệt cháy lạnh với hỏng do thiếu lạnh?

Hai kiểu hỏng cho ra hai bức tranh hoàn toàn khác nhau trên khối hàng, và phân biệt được ngay khi mở cửa nếu biết nhìn đúng chỗ.

Hàng hỏng do thiếu lạnh hỏng từ ngoài vào trong nhưng theo kiểu mềm ra, chảy nước, biến màu ở cả một vùng lớn, thường nặng nhất ở nơi xa dàn lạnh nhất hoặc ở sát cửa. Hàng bị cháy lạnh thì ngược lại: vẫn cứng đông hoàn toàn, nhưng lớp mặt khô đi, mất bóng, xỉn màu, đôi khi có mảng trắng như phủ phấn — và chỉ ở mặt hứng gió.

Kiểm thêm một bước nữa gần như chốt được: bóc thử bao bì của kiện nghi ngờ. Nếu mặt trong túi bám một lớp đá vụn dày trong khi sản phẩm bên trong khô se lại, đó chính là nước đã rời khỏi hàng và đóng lại trên màng. Cơ chế này diễn ra âm thầm, không cần nhiệt độ vượt ngưỡng lúc nào, nên mọi bản ghi nhiệt đều đẹp.

Vì sao đúng nhiệt mà hàng vẫn mất nước?

Điểm khó chịu của kiểu hỏng này là nó không vi phạm bất cứ con số nào. Cảm biến đặt ở vị trí đại diện đọc ra nhiệt độ đạt, máy chạy đúng chu trình, nhưng bề mặt một số kiện hàng lại đang sống trong điều kiện khác hẳn phần còn lại của thùng: dòng khí lạnh, rất khô, đi qua liên tục hàng giờ.

Khí lạnh sau khi qua dàn đã bị tách gần hết hơi ẩm — chính lượng ẩm đó là thứ đọng lại thành tuyết trên dàn, hiện tượng phân tích riêng ở bài dàn lạnh thùng đông lạnh đóng tuyết dày. Khí khô ấy đi tới đâu thì rút ẩm ở đó, và bề mặt đầu tiên nó chạm vào chịu nhiều nhất. Khối hàng phía sau được che, nên chỉ mặt trước hỏng.

Đó là lý do hiện tượng này gần như luôn xuất hiện lặp lại đúng ở một vị trí trong thùng, chuyến nào cũng vậy, bất kể chở mặt hàng gì. Vị trí lặp lại chính là bằng chứng mạnh nhất để loại giả thuyết thiết bị hỏng: thiết bị hỏng không biết chọn chỗ.

Kiểu xếp nào tạo ra vùng gió xoáy cục bộ?

Bảng ghi theo dấu hiệu quan sát được trên chính lô hàng. Bài không nêu khoảng hở tính bằng đơn vị chiều dài, vì hướng thổi và tầm gió khác nhau theo từng model dàn lạnh — con số phải tra ở tài liệu thiết bị trên xe.

Đọc bảng theo chiều ngược lại cũng dùng được: khi nhận một lô hàng hỏng mặt, vị trí kiện hỏng trong khối nói khá chính xác kiểu xếp nào đã gây ra nó, kể cả khi không ai còn nhớ hôm đó xếp thế nào.

Hàng nào nhạy với cháy lạnh hơn hàng nào?

Không phải mặt hàng nào cũng chịu ảnh hưởng như nhau, và điều này quyết định việc đáng đầu tư bao nhiêu công vào cách xếp.

Nhạy nhất là nhóm hàng có bề mặt lớn so với khối lượng và bao bì không kín: thủy sản để trần hoặc bọc màng mỏng, thịt cắt miếng, rau củ đông rời. Nhóm này chịu gió trực tiếp vài giờ là thấy khác biệt bằng mắt. Đặc thù từng nhóm hàng nằm ở bài thùng xe chở thủy sản tươi sống và bài chọn thùng theo ngành hàng.

Ít nhạy hơn là hàng đóng hộp kín, hàng bọc nhiều lớp, hoặc hàng chở theo khối lớn đồng nhất — phần lõi khối tự bảo vệ nhau, chỉ lớp ngoài cùng chịu. Với nhóm này, thiệt hại thường chỉ là ngoại quan lớp ngoài chứ chưa tới mức phải loại hàng.

Và có một nhóm mà lỗi này gần như không xuất hiện: hàng chở trong thùng chia nhiều chế độ nhiệt, vì mỗi ngăn có luồng gió riêng và khối hàng thường nhỏ — cách bố trí này mô tả ở bài thùng nhiều ngăn nhiệt độ.

Xếp lại thế nào cho đúng mà vẫn đủ tải?

Nguyên tắc chỉ có ba, và không cái nào làm mất chỗ chứa đáng kể nếu tính từ đầu:

• Không đặt kiện hàng chắn thẳng miệng gió. Chừa cho luồng khí một đường ra, dù chỉ là xếp lùi kiện đầu tiên lại.
• Giữ hành lang gió trần thông suốt từ dàn về tới đuôi thùng. Đây là đường đi chính của khí lạnh, bịt nó thì phần đuôi thùng luôn ấm hơn.
• Chừa khe đứng giữa các cột hàng để khí hạ xuống và vòng lại theo sàn.

Điểm cần lưu ý: chừa khe không có nghĩa là để hàng lỏng lẻo. Khối hàng vẫn phải được cố định để không xô khi phanh, và hai yêu cầu này không mâu thuẫn nếu thao tác tại điểm giao làm đúng thứ tự — xem an toàn xếp dỡ hàng lên xuống thùng xe. Việc phân bố khối lượng khi đã chừa khe cũng cần tính lại một chút, theo bài tải trọng và phân bố hàng.

Cuối cùng, nếu hiện tượng lặp lại ở cùng vị trí dù đã đổi cách xếp, hướng nghi chuyển sang cấu hình thùng: vị trí dàn, kiểu thổi, chiều dài lòng thùng so với tầm gió. Đó là bài toán chọn cấu hình ngay từ khi đặt thùng, nằm trong nhiệt độ bảo quản hàng đông lạnh và cấu tạo thùng đông lạnh.

Liên quan

• Nhiệt độ bảo quản hàng đông lạnh — trụ của cụm nhiệt độ và hàng hóa
• Dàn lạnh đóng tuyết dày — mặt kia của cùng một luồng khí khô
• Kiểm tra thùng xe trước mỗi chuyến — nếp kiểm trước khi nhận hàng
• Thùng xe chở thủy sản tươi sống — nhóm hàng nhạy nhất
• An toàn xếp dỡ hàng lên xuống thùng xe — thao tác tại điểm giao